
Lokator ma prawo mieszkać w lokalu, do którego przysługuje mu tytuł prawny w postaci umowy najmu lub innej umowy.
Lokator ma prawo używać lokalu korzystając z ochrony swoich praw na zasadach ochrony własności. Zasady te określa kodeks cywilny w Księdze drugiej, tytule I, dziale V.
Lokator ma prawo do lokalu zamiennego, gdy:
Lokator ma prawo żądać podania przez właściciela przyczyny podwyższenia opłat za używanie lokalu – nie dotyczy to samego czynszu, który może być podwyższany ściśle według zapisów ustawowych.
Lokator ma prawo do lokalu socjalnego zawsze, gdy tak orzeknie sąd. Sąd nie może odmówić prawa do lokalu socjalnego:
Lokator ma prawo wytoczyć powództwo o nakazanie przez sąd eksmisji małżonka, rozwiedzionego małżonka lub innego współlokatora tego samego lokalu, jeżeli ten swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.
Lokator ma prawo wytoczyć powództwo o rozwiązanie stosunku najmu przez sąd z innym lokatorem, który w sposób rażący lub uporczywy wykracza przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku.
Lokator ma prawo ubiegać się o dodatek mieszkaniowy, jeżeli wysokość jego dochodów nie przekracza granic ustalonych w ustawie z 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 z 10 lipca 2001 roku).
Lokator ma obowiązek opłacać terminowo czynsz za zajmowany lokal oraz regulować opłaty za usługi świadczone dla lokalu. Terminy regulowania tych opłat ustala dwustronna umowa.
Lokator ma obowiązek używać lokalu zgodnie z umową najmu oraz zgodnie z przeznaczeniem lokalu.
Lokator ma obowiązek dbać o lokal nie dopuszczając do powstawania szkód lub niszczenia urządzeń przeznaczonych do wspólnego korzystania przez mieszkańców.
Lokator ma obowiązek przestrzegać porządku domowego, tak by nie czynić uciążliwym korzystania z innych lokali.
Lokator ma obowiązek uzyskać zgodę właściciela lokalu, jeśli zamierza wynająć, podnająć lub oddać do bezpłatnego używania lokal lub jego część.
Osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego ma obowiązek płacić właścicielowi odszkodowanie. Odszkodowanie to odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby uzyskać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli takie odszkodowanie nie pokrywa strat właściciela, może on zażądać od lokatora odszkodowania uzupełniającego.